<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">problendo</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Проблемы Эндокринологии</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Problems of Endocrinology</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">0375-9660</issn><issn pub-type="epub">2308-1430</issn><publisher><publisher-name>Endocrinology Research Centre</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.14341/probl200955531-38</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">problendo-11143</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Обзоры</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>Reviews</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>Иммунотерапия сахарного диабета 1-го типа: современное состояние проблемы и ее перспективы. Часть 2</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Immunotherapy of type 1 diabetes mellitus: current state-of-the-art and prospects. Part 2</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Лаптев</surname><given-names>Дмитрий Никитич</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Laptev</surname><given-names>D N</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>канд. мед. наук, науч. сотр</p></bio><email xlink:type="simple">laptevdn@ya.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru"><institution>&lt;p&gt;ФГУ Эндокринологический научный центр Росмедтехнологий&lt;/p&gt;</institution><country>Россия</country></aff><aff xml:lang="en"><institution>&lt;p&gt;Endocrinology Research Centre&lt;/p&gt;</institution><country>Russian Federation</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2009</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>15</day><month>10</month><year>2009</year></pub-date><volume>55</volume><issue>5</issue><issue-title>ТОМ , №5 (2009)</issue-title><fpage>31</fpage><lpage>38</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Лаптев Д.Н., 2009</copyright-statement><copyright-year>2009</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Лаптев Д.Н.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Laptev D.N.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://www.probl-endojournals.ru/jour/article/view/11143">https://www.probl-endojournals.ru/jour/article/view/11143</self-uri><abstract><p>В обзоре обобщены экспериментальные данные проведенных иммунологических исследований при сахарном диабете. Представлены основные иммунотерапевтические направления при сахарном диабете, описаны предполагаемые механизмы создания иммунологической толерантности. Приводится краткий обзор проведенных и проводимых в настоящее время клинических исследований.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>This review summarizes experimental findings obtained in immunological studies of diabetes mellitus. Principal immunotherapeutic approaches to the treatment of diabetes are described. Putative mechanisms behind the development of immunotolerance are considered. A brief summary of previously reported and on-going clinical studies is presented.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>сахарный диабет</kwd><kwd>иммунотерапия</kwd><kwd>моноклональные антитела</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>diabetes mellitus</kwd><kwd>immunotherapy</kwd><kwd>monoclonal antibodies</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Верещагин Е. И., Хощенко О. М., Душкин М. И. // Цитокины и воспаление. - 2008. - Т. 7, № 2. - С. 3-8.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Верещагин Е. И., Хощенко О. М., Душкин М. И. // Цитокины и воспаление. - 2008. - Т. 7, № 2. - С. 3-8.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Allen H. F., Klingensmith G. J., Jensen P. et al. // Diabetes Care. - 1999. - Vol. 22. - P. 1703-1707.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Allen H. F., Klingensmith G. J., Jensen P. et al. // Diabetes Care. - 1999. - Vol. 22. - P. 1703-1707.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Anonymous. The Canadian-European Randomized Control Trial Group // Diabetes. - 1988. - Vol. 37. - P. 1574- 1582.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Anonymous. The Canadian-European Randomized Control Trial Group // Diabetes. - 1988. - Vol. 37. - P. 1574- 1582.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Belghith M. et al. // Nat. Med. - 2003. - Vol. 9. - P. 1202- 1208.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Belghith M. et al. // Nat. Med. - 2003. - Vol. 9. - P. 1202- 1208.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bielekova B. et al. // Nat. Med. - 2000. - Vol. 6, N 10. - P. 1167-1175.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bielekova B. et al. // Nat. Med. - 2000. - Vol. 6, N 10. - P. 1167-1175.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bingley P. J., Christie M. R., Bonifacio E. et al. // Diabetes. - 1994. - Vol. 43. - P. 1304-1310.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bingley P. J., Christie M. R., Bonifacio E. et al. // Diabetes. - 1994. - Vol. 43. - P. 1304-1310.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bjork E., Kampe O., Andersson A., Karlsson F. A. // Diabetologia. - 1992. - Vol. 35. - P. 490-493.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bjork E., Kampe O., Andersson A., Karlsson F. A. // Diabetologia. - 1992. - Vol. 35. - P. 490-493.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bjork E., Berne C., Kampe O. et al. // Diabetes. - 1996. - Vol. 45. - P. 1427-1430.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bjork E., Berne C., Kampe O. et al. // Diabetes. - 1996. - Vol. 45. - P. 1427-1430.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Bresson D., Togher L., Rodrigo E. et al. // J. Clin. Invest. - 2006. - Vol. 116. - P. 1371-1381.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Bresson D., Togher L., Rodrigo E. et al. // J. Clin. Invest. - 2006. - Vol. 116. - P. 1371-1381.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Brod S. A., Atkinson M., Lavis V. R. et al. // J. Interferon Cytokine Res. - 2001. - Vol. 21. - P. 1021-1030.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Brod S. A., Atkinson M., Lavis V. R. et al. // J. Interferon Cytokine Res. - 2001. - Vol. 21. - P. 1021-1030.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Chase H. P., Butler-Simon N., Garg S. K. et al. // Pediatrics. - 1990. - Vol. 85. - P. 241-245.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Chase H. P., Butler-Simon N., Garg S. K. et al. // Pediatrics. - 1990. - Vol. 85. - P. 241-245.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Cook J. J., Hudson I., Harrison L. C. et al. // Diabetes. - 1989. - Vol. 38. - P. 779-783.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Cook J. J., Hudson I., Harrison L. C. et al. // Diabetes. - 1989. - Vol. 38. - P. 779-783.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Coutant R., Landais P., Rosilio M. et al. // Diabetologia. - 1998. - Vol. 41. - P. 1040-1046.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Coutant R., Landais P., Rosilio M. et al. // Diabetologia. - 1998. - Vol. 41. - P. 1040-1046.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Eisenbarth G. S., Srikanta S., Jackson R. et al. // Diabetes Res. - 1985. - Vol. 2. - P. 271-276.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Eisenbarth G. S., Srikanta S., Jackson R. et al. // Diabetes Res. - 1985. - Vol. 2. - P. 271-276.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Eizirik D. L., Strandell E., Sandler S. // Diabetologia. - 1988. - Vol. 31. - P. 168-174.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Eizirik D. L., Strandell E., Sandler S. // Diabetologia. - 1988. - Vol. 31. - P. 168-174.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Elliott J. F., Marlin K. L., Couch R. M. // Diabetes Care. - 1998. - Vol. 21. - P. 1691-1693.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Elliott J. F., Marlin K. L., Couch R. M. // Diabetes Care. - 1998. - Vol. 21. - P. 1691-1693.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Feutren G., Papoz L., Assan R. et al. // Lancet. - 1986. - Vol. 2. - P. 119-124.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Feutren G., Papoz L., Assan R. et al. // Lancet. - 1986. - Vol. 2. - P. 119-124.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Gonzalo J. A., Gonzalez-Garcia A., Kalland T. et al. // Eur. J. Immunol. - 1993. - Vol. 23. - P. 2372-2374.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Gonzalo J. A., Gonzalez-Garcia A., Kalland T. et al. // Eur. J. Immunol. - 1993. - Vol. 23. - P. 2372-2374.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Gross D. J., Sidi H., Weiss L. et al. // Diabetologia. - 1994. - Vol. 37. - P. 1195-1201.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Gross D. J., Sidi H., Weiss L. et al. // Diabetologia. - 1994. - Vol. 37. - P. 1195-1201.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Hagopian W. A., Karlsen A. E., Petersen J. S. et al. // Endocrinology. - 1993. - Vol. 132. - P. 2674-2681.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Hagopian W. A., Karlsen A. E., Petersen J. S. et al. // Endocrinology. - 1993. - Vol. 132. - P. 2674-2681.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Herold K. C., Hagopian W., Auger J. A. et al. // N. Engl. J. Med. - 2002. - Vol. 346. - P. 1692-1698.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Herold K. C., Hagopian W., Auger J. A. et al. // N. Engl. J. Med. - 2002. - Vol. 346. - P. 1692-1698.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kalland T., Alm G., Stalhandske T. // J. Immunol. - 1985. - Vol. 134. - P. 3956-3961.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kalland T., Alm G., Stalhandske T. // J. Immunol. - 1985. - Vol. 134. - P. 3956-3961.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Karussis D. M., Meiner Z., Lehmann D. et al. // Neurology. - 1996. - Vol. 47. - P. 341-346.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Karussis D. M., Meiner Z., Lehmann D. et al. // Neurology. - 1996. - Vol. 47. - P. 341-346.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit24"><label>24</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Keymeulen B., Vandemeulebroucke E., Ziegler A. G. et al. // N. Engl. J. Med. - 2005. - Vol. 352. - P. 2598-2608.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Keymeulen B., Vandemeulebroucke E., Ziegler A. G. et al. // N. Engl. J. Med. - 2005. - Vol. 352. - P. 2598-2608.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit25"><label>25</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Kullin M., Li Z., Hansen J. B. et al. // Diabetes. - 2000. - Vol. 49. - P. 1131-1136.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Kullin M., Li Z., Hansen J. B. et al. // Diabetes. - 2000. - Vol. 49. - P. 1131-1136.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit26"><label>26</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Larson E. T. // Int. J. Immunopharmacol. - 1987. - Vol. 9. - P. 425.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Larson E. T. // Int. J. Immunopharmacol. - 1987. - Vol. 9. - P. 425.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit27"><label>27</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Nagler-Anderson C., Bhan A. K., Podolsky D. K., Terhorst C. // Nat. Immunol. - 2004. - Vol. 5. - P. 119-122.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Nagler-Anderson C., Bhan A. K., Podolsky D. K., Terhorst C. // Nat. Immunol. - 2004. - Vol. 5. - P. 119-122.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit28"><label>28</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Nouri-Shirazi M., Thomson A. W. // Expert Opin. Biol. Ther. - 2006. - Vol. 6, N 4. - P. 325-339.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Nouri-Shirazi M., Thomson A. W. // Expert Opin. Biol. Ther. - 2006. - Vol. 6, N 4. - P. 325-339.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit29"><label>29</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">O'Brien D., Butler N., Chase H. P. et al. // Diabetes Care. - 1988. - Vol. 11. - P. 297.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">O'Brien D., Butler N., Chase H. P. et al. // Diabetes Care. - 1988. - Vol. 11. - P. 297.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit30"><label>30</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Oikawa Y. et al. // J. Immunol. - 2003. - Vol. 171, N 11. - P. 5865-5875.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Oikawa Y. et al. // J. Immunol. - 2003. - Vol. 171, N 11. - P. 5865-5875.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit31"><label>31</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ortqvist E., Bjork E., Wallensteen M. et al. // Diabetes Care. - 2004. - Vol. 27. - P. 2191-2197.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Ortqvist E., Bjork E., Wallensteen M. et al. // Diabetes Care. - 2004. - Vol. 27. - P. 2191-2197.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit32"><label>32</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Pozzilli P., Visalli N., Boccuni M. L. et al. // Diabet. Med. - 1994. - Vol. 11. - P. 98-104.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Pozzilli P., Visalli N., Boccuni M. L. et al. // Diabet. Med. - 1994. - Vol. 11. - P. 98-104.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit33"><label>33</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rabinovitch A., Suarez-Pinzon W. L., Shapiro A. M. et al. // Diabetes. - 2002. - Vol. 51. - P. 638-645.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rabinovitch A., Suarez-Pinzon W. L., Shapiro A. M. et al. // Diabetes. - 2002. - Vol. 51. - P. 638-645.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit34"><label>34</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rapoport M. J., Weiss L., Mor A. et al. // J. Immunol. - 1996. - Vol. 157. - P. 4721-4725.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rapoport M. J., Weiss L., Mor A. et al. // J. Immunol. - 1996. - Vol. 157. - P. 4721-4725.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit35"><label>35</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Redondo C., Flores I., Gonzales A. et al. // J. Clin. Invest. - 1998. - Vol. 98, N 5. - P. 1245-1252.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Redondo C., Flores I., Gonzales A. et al. // J. Clin. Invest. - 1998. - Vol. 98, N 5. - P. 1245-1252.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit36"><label>36</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Rothe H. et al. // J. Immunol. - 1999. - Vol. 163, N 3. - P. 1230-1236.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Rothe H. et al. // J. Immunol. - 1999. - Vol. 163, N 3. - P. 1230-1236.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit37"><label>37</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Silverstein J., Maclaren N., Riley W. et al. // N. Engl. J. Med. - 1988. - Vol. 319. - P. 599-604.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Silverstein J., Maclaren N., Riley W. et al. // N. Engl. J. Med. - 1988. - Vol. 319. - P. 599-604.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit38"><label>38</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Skyler J. S., Rabinovitch A. // J. Diabet. Compl. - 1992. - Vol. 6. - P. 77-88.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Skyler J. S., Rabinovitch A. // J. Diabet. Compl. - 1992. - Vol. 6. - P. 77-88.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit39"><label>39</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Suarez-Pinzon W. L., Lakey J. R. T., Brand S. J., Rabinovitch A. // J. Clin. Endocrinol. Metab. - 2004. - Vol. 90, N 6. - P. 3401-3409.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Suarez-Pinzon W. L., Lakey J. R. T., Brand S. J., Rabinovitch A. // J. Clin. Endocrinol. Metab. - 2004. - Vol. 90, N 6. - P. 3401-3409.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit40"><label>40</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Wenzlau J. M., Juhl K., Yu L. et al. // Proc. Natl. Acad. Sci. US. - 2007. - Vol. 104, N 43. - P. 17040-17045.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Wenzlau J. M., Juhl K., Yu L. et al. // Proc. Natl. Acad. Sci. US. - 2007. - Vol. 104, N 43. - P. 17040-17045.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit41"><label>41</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Zhang Z. L. et al. // Acta Pharmacol. Sin. - 2003. - Vol. 24, N 8. - P. 751-756.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Zhang Z. L. et al. // Acta Pharmacol. Sin. - 2003. - Vol. 24, N 8. - P. 751-756.</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
